Ανδρική Υπογονιμότητα: Αιτίες, Συμπτώματα & Θεραπεία

Q: Μπορεί η ανδρική υπογονιμότητα να θεραπευτεί;

Η αντιμετώπιση της ανδρικής υπογονιμότητας εξαρτάται από το αίτιο που την προκαλεί. Σε πολλές περιπτώσεις, η θεραπεία μιας λοίμωξης, η χειρουργική αποκατάσταση κιρσοκήλης ή η βελτίωση των καθημερινών συνηθειών μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις πιθανότητες φυσικής σύλληψης ή να βελτιώσουν τα αποτελέσματα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Q: Πότε πρέπει να γίνει έλεγχος υπογονιμότητας στον άνδρα;

Ο έλεγχος υπογονιμότητας συνιστάται όταν ένα ζευγάρι προσπαθεί να αποκτήσει παιδί για περισσότερο από έναν χρόνο χωρίς επιτυχία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν η γυναίκα είναι άνω των 35 ετών ή υπάρχει γνωστό ιστορικό προβλημάτων γονιμότητας ή παθήσεων του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος, ο έλεγχος μπορεί να πραγματοποιηθεί νωρίτερα.

Ανδρική Υπογονιμότητα

Περιήγηση

Εισαγωγή

Η ανδρική υπογονιμότητα αποτελεί ένα συχνό πρόβλημα που επηρεάζει σημαντικό ποσοστό ζευγαριών που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί. Όταν ένα ζευγάρι δεν μπορεί να τεκνοποιήσει, ο άντρας είναι υπεύθυνος στο 50% των περιπτώσεων, γι’ αυτό σε όλα τα υπογόνιμα ζευγάρια πρέπει να ελέγχεται και ο σύζυγος.

Υπογόνιμο θεωρείται ένα ζευγάρι όταν έχει ελεύθερες, χωρίς προφύλαξη, επαφές για τουλάχιστον έναν χρόνο και δεν έχει πραγματοποιηθεί γονιμοποίηση και εγκυμοσύνη.

Το 15% των νέων ζευγαριών είναι υπογόνιμο. Όσο αυξάνεται η ηλικία τόσο αυξάνεται και το ποσοστό υπογονιμότητας. Στις ηλικίες άνω των 30 ετών το ποσοστό των ζευγαριών που δεν μπορούν να τεκνοποιήσουν ξεπερνάει το 30%.

Τι Είναι η Ανδρική Υπογονιμότητα;

Η ανδρική υπογονιμότητα είναι η αδυναμία του άντρα να συμβάλει στην επίτευξη εγκυμοσύνης μετά από τουλάχιστον έναν χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών χωρίς προφύλαξη. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οφείλεται σε προβλήματα παραγωγής, ποιότητας ή μεταφοράς του σπέρματος του άνδρα.

Ανδρική Υπογονιμότητα: Αιτίες

Η ανδρική γονιμότητα εξαρτάται από τη σωστή λειτουργία του ανδρικού γεννητικού συστήματος. Αυτό περιλαμβάνει παραγωγή ορμονών που ρυθμίζουν την παραγωγή, την αποθήκευση και τη μεταφορά του σπέρματος έξω από το σώμα του άνδρα.

Έτσι, λοιπόν, η υπογονιμότητα μπορεί να οφείλεται στις παρακάτω αιτίες:

Ορμονικές διαταραχές
Φλεγμονώδεις καταστάσεις του προστάτη και των όρχεων
Απόφραξη στην αποχετευτική μοίρα του σπέρματος
Κιρσοκήλη
Ακτινοβολία στην περιοχή
Λήψη χημειοθεραπείας

Πρέπει να τονίσουμε ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν ανευρίσκεται κανένα αίτιο και, έτσι, μιλάμε για ιδιοπαθή υπογονιμότητα.

Παράγοντες Κινδύνου

Πέρα από τα αίτια που προαναφέραμε, υπάρχουν και ορισμένοι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης υπογονιμότητας στους άνδρες και αυτοί είναι οι εξής:

Λήψη ναρκωτικών
Άγχος
Κάπνισμα
Παχυσαρκία
Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
Παρατεταμένη έκθεση των όρχεων σε υψηλές θερμοκρασίες (από στενά εσώρουχα ή παντελόνια)
Ιστορικό φλεγμονών ή επεμβάσεων στο γεννητικό σύστημα

Συμπτώματα

Η ανδρική υπογονιμότητα συνήθως δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα και συχνά διαπιστώνεται μόνο μετά από αποτυχημένες προσπάθειες τεκνοποίησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνυπάρχουν συμπτώματα που σχετίζονται με το υποκείμενο αίτιο, όπως πόνος στους όρχεις, διαταραχές εκσπερμάτισης, μειωμένη λίμπιντο και προβλήματα στύσης.

Διάγνωση

Η διάγνωση της ανδρικής υπογονιμότητας γίνεται με το σπερμοδιάγραμμα. Το σπέρμα πρέπει να δίνεται μετά από τριήμερη αποχή και πρέπει μέσα σε 20 λεπτά να εξεταστεί από τον ειδικό.

Φυσιολογικό θεωρείται το σπέρμα που έχει:

Όγκο πάνω από 2ml
Αριθμό σπερματοζωαρίων πάνω από 15 εκατομμύρια/ml
Συνολικό αριθμό σπερματοζωαρίων περισσότερα από 40 εκατομμύρια
Σπερματοζωάρια που κινούνται την πρώτη ώρα σε ποσοστό πάνω από το 50%
Σπερματοζωάρια με φυσιολογική μορφολογία σε ποσοστό πάνω από το 4%

Οι παθήσεις του σπέρματος ορίζονται ως:

Ολιγοσπερμία = σπέρμα με μικρό αριθμό σπερματοζωαρίων
Ασθενοσπερμία = σπέρμα με πολλά ακίνητα σπερματοζωάρια
Τερατοσπερμία = σπέρμα με λίγα φυσιολογικά σπερματοζωάρια
Αζωοσπερμία = Κανένα σπερματοζωάριο

Άλλες εξετάσεις που θα ζητηθούν:

Ορμόνες Αίματος (Τεστοστερόνη, Προλακτίνη, FSH, LH)
Τρίπλεξ όρχεων
Βιοψία όρχεων

Θεραπεία Ανδρικής Υπογονιμότητας

Η επιλογή της θεραπείας της υπογονιμότητας των ανδρών γίνεται ανάλογα με την αιτία που θα βρεθεί. Το πλάνο για την αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει:

Χορήγηση αντιβίωσης σε περίπτωση προστατίτιδας
Χειρουργική διόρθωση κιρσοκήλης

Σε περίπτωση απόφραξης του γεννητικού συστήματος γίνεται λήψη του σπέρματος κατευθείαν από τους όρχεις ή την επιδιδυμίδα.

Σε περιπτώσεις που δεν βρεθεί κάποιο αίτιο, τότε το ζευγάρι πρέπει να κατευθυνθεί σε τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, όπως:

Σπερματέγχυση
Ανάκτηση σπερματοζωαρίων από τους όρχεις ή την επιδιδυμίδα και ενδοωαριακή έγχυση του σπερματοζωαρίου (ICSI)
Μικροχειρουργική λήψη σπερματοζωαρίων (MicroTESE) και εξωσωματική γονιμοποίηση

Πρόληψη

Ο άντρας που βρίσκεται σε γόνιμη ηλικία για να αυξήσει τις πιθανότητες τεκνοποίησης θα πρέπει:

Να σταματήσει το κάπνισμα
Να μην κάνει χρήση ναρκωτικών ουσιών
Να μην κάνει υπέρμετρη κατανάλωση οινοπνεύματος
Να αποφεύγει την έντονη γυμναστική
Να τρώει υγιεινά και μάλιστα, τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C
Να αποφεύγει τη χρόνια λήψη φαρμάκων
Να αποφεύγει τη χρήση λιπαντικών μέσων
Να αποφεύγει τη παραμονή σε χώρους με μεγάλη θερμοκρασία όπως είναι η σάουνα και να μην φοράει στενά εσώρουχα και ρούχα
Να έρχεται το ζευγάρι σε σεξουαλική επαφή κάθε 2 με 3 ημέρες. Η επιπλέον αποχή επιβαρύνει την κινητικότητα, ενώ καθημερινή ή συχνή επαφή εξασθενεί τον αριθμό των σπερματοζωαρίων.
Οι σεξουαλικές επαφές να γίνονται κυρίως στις γόνιμες μέρες

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί η ανδρική υπογονιμότητα να θεραπευτεί;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το αίτιο που την προκαλεί. Σε πολλές περιπτώσεις η θεραπεία κάποιας λοίμωξης, η διόρθωση κιρσοκήλης ή η βελτίωση των καθημερινών συνηθειών μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες τεκνοποίησης.

Πότε πρέπει να γίνει έλεγχος υπογονιμότητας στον άνδρα;

Ο έλεγχος συνιστάται όταν ένα ζευγάρι προσπαθεί να αποκτήσει παιδί για περισσότερο από έναν χρόνο χωρίς επιτυχία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως σε άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας ή όταν υπάρχει γνωστό ιστορικό προβλημάτων γονιμότητας, ο έλεγχος μπορεί να γίνει νωρίτερα.

Επικοινωνήστε τηλεφωνικά ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού στο ιατρείο μας στην Αθήνα. Ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Κωνσταντίνος Πικραμένος και ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Διονύσιος Πικραμένος βρίσκονται στη διάθεσή σας για περισσότερες πληροφορίες, την απαραίτητη διάγνωση και τον σχεδιασμό του εξατομικευμένου πλάνου θεραπείας.

Σχετικά άρθρα

Βιβλιογραφία

Για τις πληροφορίες που διαβάσατε σε αυτό το κείμενο και περισσότερα στοιχεία, μπορείτε να ανατρέξτε στις παρακάτω επιστημονικές πηγές: