Λιθίαση και Διατροφή
Εισαγωγή
Η διατροφή που ακολουθούμε αποτελεί έναν πολύ σημαντικό παράγοντα για την λιθίαση του ουροποιητικού. Η διατροφή για τις πέτρες στα νεφρά και τη λιθίαση του ουροποιητικού που πρέπει να ακολουθούμε έχει στόχο τόσο την πρόληψη και την αποτροπή εμφάνισής πέτρας, όσο και για τη μείωση της επανεμφάνισης λίθων.
Τι Είναι οι Πέτρες στα Νεφρά και Ποια Άλλα Είδη Λιθίασης Υπάρχουν;
Οι πέτρες στο νεφρό είναι μεταλλικά άλατα και λοιπές ουσίες, οι οποίες υπάρχουν φυσιολογικά στα ούρα, που έχουν όμως συσσωρευτεί με το χρόνο και δημιουργούν πέτρες. Ανάλογα με το μέγεθός τους μπορεί να προκαλούν πόνο, απόφραξη και άλλα συμπτώματα. Η νεφρολιθίαση αποτελεί μια πάθηση του ουροποιητικού συστήματος η οποία εμφανίζεται αρκετά συχνά. Η λιθίαση συνολικά είναι η τρίτη πιο συχνή πάθηση του ουροποιητικού.
Εκτός από τη νεφρολιθίαση, όπου οι πέτρες είναι ψηλά εντός των νεφρών, λιθίαση μπορούμε να βρούμε στους ουρητήρες, δηλαδή ουρητηρολιθίαση, καθώς και σε λιθίαση της ουροδόχου κύστης.
Συμβολή της Σωστής Διατροφής
Η σημαντικότητα της σωστής διατροφής για τη λιθίαση είναι πολύ μεγάλη. Τηρώντας συγκεκριμένες οδηγίες και κάνοντας ορισμένες αλλαγές στην καθημερινή σας διατροφή, μπορείτε να αποτρέψετε τη δημιουργία λίθων ή να προλάβετε τη δημιουργία νέων στο μέλλον.
Ιδιαίτερα όταν υπάρχουν προδιαθεσικοί παράγοντες όπως η κληρονομικότητα, η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο υπερπαραθυρεοειδισμός, ο σακχαρώδης διαβήτης, η καθιστική ζωή και η έλλειψη άσκησης ο κίνδυνος εμφάνισης λίθων είναι μεγάλος.
Ποια Φαγητά Συστήνεται να Τρώμε
Πριν μιλήσουμε για τις τροφές που συστήνεται να καταναλώνετε για την πρόληψη και την καλύτερη αντιμετώπιση των πετρών στα νεφρά, τον ουρητήρα ή την ουροδόχο κύστη είναι σημαντικό να τονίσουμε πως η επαρκής ενυδάτωση αποτελεί την πιο βασική οδηγία που θα πρέπει να ακολουθείτε.
Πρέπει να καταναλώστε άφθονο νερό, 2 με 3 λίτρα την ημέρα, ώστε να ουρείτε συχνά και να μειώνονται οι πιθανότητες σχηματισμού λίθων.
Όσον αφορά τις τροφές που συστήνεται να καταναλώνετε αυτές είναι οι εξής:
- Λαχανικά
- Φρούτα, ειδικά τα εσπεριδοειδή και οι χυμοί τους (λεμόνι, cranberry κ.λπ.)
- Τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες
Για τις πέτρες, συστήνεται η αποφυγή:
- Του αλατιού
- Του κόκκινου κρέατος και ζωικών πρωτεϊνών σε καθημερινή βάση
- Της ζάχαρης
- Των ανθρακούχων ποτών (ιδιαίτερα με υψηλή ποσότητα φρουκτόζης/σιροπιού καλαμποκιού
- Των αναψυκτικών τύπου cola
Ακόμα, είναι καλό να περιορίσετε:
- Την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων τροφών πλούσιων σε οξαλικά οξέα.
Τέτοιες τροφές είναι το ταχίνι, το φιστικοβούτυρο, οι ξηροί καρποί (τα καρύδια και το σουσάμι για παράδειγμα), το μαύρο ψωμί και άλλα προϊόντα ολικής άλεσης, το τσάι, οι γλυκοπατάτες, η σοκολάτα, το σπανάκι, το μπρόκολο, τα παντζάρια, τα φασόλια, η σόγια, το miso, το tofu, οι μπάμιες, τα βατόμουρα, τα σύκα, τα δαμάσκηνα αλλά και άλλες τροφές υψηλές σε οξαλικά.
Οι τροφές αυτές είναι μεν υγιεινές, αλλά σε υψηλή και καθημερινή κατανάλωση μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνιση λιθίασης. Είναι σημαντικό, λοιπόν, περιορίσετε την κατανάλωση των παραπάνω τροφών και όσων άλλων είναι υψηλές σε οξαλικά οξέα και να διατηρήσετε μια υγιεινή αλλά και ταυτόχρονα ισορροπημένη διατροφή
- Τη λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης C, βιταμίνης D και ασβεστίου.
Δεν πρέπει να γίνεται υπερκατανάλωση ασβεστίου καθημερινά, αν δεν έχει δοθεί άλλη οδηγία από τον γιατρό σας.
Η κατανάλωση ασβεστίου στη δίαιτα είναι σημαντικό να παραμείνει σε φυσιολογικά επίπεδα. Εάν η κατανάλωση ασβεστίου μειωθεί, υπάρχει κίνδυνος να ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός του οργανισμού που αφαιρεί το ασβέστιο από τα οστά. Μόνο εάν οι εξετάσεις σας προσδιορίσουν κάποια συγκεκριμένη πάθηση που δημιουργεί τη λιθίαση και μετά από οδηγία του νεφρολόγου ή του ενδοκρινολόγου σας, θα πρέπει να μειώσετε το ασβέστιο στη δίαιτά σας
Συχνές Ερωτήσεις
Πώς αποβάλλονται οι πέτρες;
Οι πέτρες μπορεί να αποβληθούν είτε αυτόματα είτε με ιατρική παρέμβαση, ανάλογα με το μέγεθος, τη θέση και τα συμπτώματα που προκαλούν. Μικροί λίθοι συχνά αποβάλλονται φυσικά με αυξημένη κατανάλωση υγρών, φαρμακευτική αγωγή. Όταν αυτό δεν είναι εφικτό, εφαρμόζονται επεμβατικές μέθοδοι, όπως η εξωσωματική λιθοτριψία (ESWL), η Laser λιθοτριψία ουρητήρα (ουρητηρολιθοτριψία), η εύκαμπτη Laser λιθοτριψία νεφρού, η διαδερμική νεφρολιθοτριψία (PCNL) και η κυστεολιθοτριψία οι οποίες επιτρέπουν τον αποτελεσματικό κατακερματισμό και την αφαίρεση των λίθων γρήγορα, χωρίς πόνο και αναίμακτα για τον ασθενή με άμεση επιστροφή στην καθημερινότητα του.
Μπορούν να αποβληθούν εντελώς οι πέτρες με τη διατροφή;
Δεν είναι δυνατόν να αποβληθούν εντελώς υπάρχουσες πέτρες αποκλειστικά και μόνο με τη διατροφή, ειδικά όταν έχουν μεγάλο μέγεθος. Ωστόσο, η σωστή διατροφή συμβάλλει σημαντικά στην πρόληψη σχηματισμού νέων λίθων και τη μείωση της αύξησης του μεγέθους των ήδη υπαρχόντων, σε συνδυασμό με την επαρκή ενυδάτωση και την ιατρική παρακολούθηση.
Ποιες άλλες μέθοδοι υπάρχουν για την αντιμετώπιση της λιθίασης;
Πέρα από τις επεμβατικές μεθόδους, η λιθίαση μπορεί να αντιμετωπιστεί συνδυαστικά και με συντηρητικά μέσα όπως είναι η φαρμακευτική αγωγή ανάλογα με τον τύπο του λίθου, τακτική παρακολούθηση και μεταβολικό έλεγχο. Σε περίπτωση ύπαρξης και άλλων παθήσεων, παραπέμπουμε και σε ενδοκρινολόγο ή νεφρολόγο για την αντιμετώπισή τους. Η προσέγγισή μας είναι πάντα εξατομικευμένη, ώστε η θεραπεία να έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Νερό βρύσης ή εμφιαλωμένο; Ποιο είναι καλύτερο για τη λιθίαση;
Δυστυχώς, η απάντηση σε αυτό το “πρόβλημα” δεν είναι τόσο απλή. Υπάρχει μεγάλη συζήτηση γύρω από το νερό που πρέπει να καταναλώνουν οι ασθενείς με λιθίαση, εάν το νερό βρύσης, το εμφιαλωμένο ή το νερό με υψηλά άλατα είναι υπεύθυνο για τη δημιουργία λιθίασης.
Οι μέχρι σήμερα διεθνείς μελέτες γύρω από το συγκεκριμένο θέμα δείχνουν ότι το είδος του νερού που καταναλώνουμε δεν έχει μεγάλη σημασία αλλά η ποσότητα είναι αυτή που καθορίζει αν θα εμφανιστεί η λιθίαση ή όχι. Τα υπόλοιπα αποτελέσματα δεν έχουν ακόμα δώσει κάποια απάντηση ως προς το είδος του νερού που είναι καλύτερο.
Κάποιες μελέτες βρήκαν ότι το νερό χαμηλό σε ασβέστιο (με χαμηλή σκληρότητα – Soft Water) είναι καλύτερο για την πρόληψη της λιθίασης ενώ άλλες ότι το νερό υψηλό σε ασβέστιο (νερό με μεγάλη σκληρότητα – Hard Water) είναι ευεργετικό για την αποφυγή λιθίασης. Μελέτες που συγκρίνουν το εμφιαλωμένο νερό με το νερό βρύσης είχαν, επίσης, αντικρουόμενα αποτελέσματα.
Σύμφωνα με τις τελευταίες μελέτες από τα πανεπιστήμια της χώρας, βρέθηκε ότι το νερό βρύσης στην Αττική είναι ασφαλές για κατανάλωση και δεν περιέχει επιβλαβές ουσίες για τους ασθενείς με λιθίαση. Περισσότερες πληροφορίες για την ποιότητα του νερού της περιοχής σας, μπορείτε να μάθετε μέσω του εκάστοτε δήμου και υπηρεσία ύδρευσης.
Το σημαντικό, λοιπόν, είναι να καταναλώνουμε 2 με 3 λίτρα νερό την ημέρα, ανεξάρτητα από το είδος του νερού.
Επικοινωνήστε τηλεφωνικά ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού στο ιατρείο μας στην Αθήνα. Ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Κωνσταντίνος Πικραμένος και ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Διονύσιος Πικραμένος βρίσκονται στη διάθεσή σας για περισσότερες πληροφορίες, την απαραίτητη διάγνωση και τον σχεδιασμό του εξατομικευμένου πλάνου θεραπείας.
Σχετικά άρθρα
- Κολικός Νεφρού
- Υδρονέφρωση
- Τοποθέτηση Ουρητηρικού Pigtail Stent
- Εξωσωματική Λιθοτριψία
- Laser Ουρητηρολιθοτριψία
- Εύκαμπτη Laser Λιθοτριψία Νεφρού
- Διαδερμική Νεφρολιθοτριψία
- Κυστεολιθοτριψία
Βιβλιογραφία
Οι πληροφορίες του κειμένου αυτού έχουν αντληθεί από τις παρακάτω επιστημονικές πηγές, στις οποίες μπορείτε να βρείτε ακόμα περισσότερες πληροφορίες:
- Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρίας για ασθενείς (Αγγλικά)
- Οδηγίες της Βρετανικής Ουρολογικής Εταιρίας για ασθενείς (Αγγλικά)
- Κατευθυντήριες Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρίας για Ιατρούς (Αγγλικά)
- Πληροφορίες για ασθενείς και Ιατρούς (Αγγλικά)
- Ελληνική Ουρολογική Εταιρία. Πληροφορίες για ασθενείς (Ελληνικά)
- Ινστιτούτο Μελέτης Ουρολογικών Παθήσεων. Πληροφορίες για ασθενείς (Ελληνικά)
