Εισαγωγή

Η υδρονέφρωση αποτελεί συχνό απεικονιστικό εύρημα και μπορεί να εμφανιστεί σε ενήλικες και παιδιά, ενώ μπορεί να διαγνωστεί και προγεννητικά ως υδρονέφρωση του εμβρύου. Η κλινική της σημασία εξαρτάται από τη βαρύτητα, τη διάρκεια και το υποκείμενο αίτιο που την προκαλεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις διαγιγνώσκεται τυχαία σε υπερηχογράφημα, ενώ σε άλλες αποτελεί ένδειξη σοβαρής απόφραξης που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση για την προστασία της νεφρικής λειτουργίας.

Τι Είναι η Υδρονέφρωση;

Υδρονέφρωση ονομάζεται η κατάσταση κατά την οποία η νεφρική πύελος διευρύνεται εξαιτίας της συγκέντρωσης ούρων. Προκαλείται όταν τα ούρα δεν παροχετεύονται προς την ουροδόχο κύστη, λόγω απόφραξης ή στένωσης της αποχετευτικής μοίρας του νεφρού.

Η υδρονέφρωση μπορεί να συνυπάρχει και με διάταση του ουρητήρα μέχρι το σημείο της απόφραξης ή της στένωσης. Αποτελεί σύμπτωμα άλλων παθήσεων τα οποία, αν δεν θεραπευτούν, μπορούν να οδηγήσουν σε καταστροφή του νεφρού.

Ποια Είναι τα Αίτια Εμφάνισής της;

Η διάταση του νεφρού μπορεί να παρουσιαστεί σε κάθε ηλικία και είναι σύμπτωμα άλλης υποκείμενης πάθησης. Πιθανά αίτια είναι τα παρακάτω:

• Στένωση του ουρητήρα
• Κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση
• Σύνδρομο στένωσης πυελοουρητηρικής συμβολής
• Καλοήθης υπερπλασία προστάτη (που έχει οδηγήσει σε άτονη κύστη και κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση)
• Ινώδεις ιστοί γύρω από τον ουρητήρα (οπισθοπεριτοναϊκή ίνωση)
• Λιθίαση του νεφρού ή του ουρητήρα
• Όγκος μέσα στο αποχετευτικό σύστημα του νεφρού
• Όγκος εξωτερικά που πιέζει τον ουρητήρα
• Εγκυμοσύνη

Παράγοντες Κινδύνου

Στη περίπτωση της υδρονέφρωσης, μεγαλύτερο κίνδυνο εμφανίζουν:

• Άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας
• Έγκυες γυναίκες
• Παιδιά με συγγενείς ανωμαλίες του ουροποιητικού
• Ασθενείς με ιστορικό λιθίασης
• Ασθενείς με νευρολογικά νοσήματα
• Ασθενείς με κακοήθειες πυέλου

Ποια Συμπτώματα Παρουσιάζει;

Αν και η υδρονέφρωση δεν έχει απαραιτήτως συμπτώματα, ενδεικτικά μπορεί να υπάρξει:

• Πόνος στην πλάτη και την κοιλιακή χώρα
• Πόνος κατά την ούρηση
• Επιτακτικότητα ούρησης
• Συχνοουρία
• Ναυτία και έμετος
• Πυρετός

Διάγνωση Υδρονέφρωσης

Η διάγνωση μπαίνει με το υπερηχογράφημα. Συμπληρωματικά για την ανεύρεση του αιτίου θα πρέπει να γίνουν:

• Εξέταση αίματος και ούρων
• Κυστεοουρηθρογραφία
• Αξονική πυελογραφία
• Σπινθηρογράφημα

Θεραπεία – Αντιμετώπιση Υδρονέφρωσης

Η θεραπεία της υδρονέφρωσης διαμορφώνεται ανάλογα με την αιτία της πάθησης από την οποία προκαλείται. Τις περισσότερες φορές, απαιτείται χειρουργείο. Σε περιπτώσεις που έχει επηρεαστεί η νεφρική λειτουργία, η χειρουργική αντιμετώπιση πρέπει να είναι άμεση.

Σε περιπτώσεις που το αίτιο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί άμεσα (π.χ. λοίμωξη – σήψη, οπισθοπεριτοναϊκή ίνωση), τότε πρέπει να γίνει τοποθέτηση αυτοσυγκρατούμενου ουρητηρικού καθετήρα Pigtail για τη διασφάλιση της νεφρικής λειτουργίας και της παροχέτευσης των ούρων.

Σε περιπτώσεις που το αίτιο της απόφραξης δεν επιτρέπει την τοποθέτηση Pigtail και σε περίπλοκες περιπτώσεις που η θεραπεία θα χρειαστεί πολλαπλά χειρουργεία (π.χ. σάρκωμα, μεταστατική νόσος), τότε πρέπει να γίνει τοποθέτηση νεφροστομίας, πριν από οποιαδήποτε άλλη θεραπεία.

Το κόστος του χειρουργείου για την αντιμετώπιση της υδρονέφρωσης διαμορφώνονται ανάλογα με το αίτιο της απόφραξης και το είδος της επέμβασης που θα απαιτηθεί (π.χ. τοποθέτηση ουρητηρικού καθετήρα ή νεφροστομία).

Παρακολούθηση

Η παρακολούθηση της υδρονέφρωσης εξαρτάται από τη βαρύτητα της διάτασης και το αίτιο που την προκαλεί. Σε ήπιες περιπτώσεις, που δεν υπάρχει κάποιο κόλλημα και πρόκειται για τυχαίο εύρημα, συστήνεται τακτικός υπερηχογραφικός έλεγχος και εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας με εξετάσεις αίματος.

Σε περιπτώσεις μέτριας ή σοβαρής υδρονέφρωσης αλλά και όταν υπάρχει κάποιο κόλλημα απαιτείται πλήρης απεικονιστικός έλεγχος και άμεση παρέμβαση και απόφραξη, ώστε να προληφθεί η μόνιμη νεφρική βλάβη.

Πρόληψη

Η πρόληψη της υδρονέφρωσης βασίζεται στην έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία των παθήσεων που προκαλούν απόφραξη του ουροποιητικού. Η έγκαιρη ουρολογική αξιολόγηση μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο επιπλοκών. Γι’ αυτό, σας συνιστούμε:

• Άμεση αντιμετώπιση της λιθίασης
• Τακτικό έλεγχο σε άνδρες με υπερπλασία προστάτη
• Έγκαιρη θεραπεία ουρολοιμώξεων
• Παρακολούθηση συγγενών ανωμαλιών στα παιδιά
• Προγεννητικό υπερηχογραφικό έλεγχο

Διατροφή

Η διατροφή μπορεί να συμβάλλει στην πρόληψη ορισμένων αιτίων που ενδεχομένως οδηγήσουν σε υδρονέφρωση, όπως η λιθίαση. Συστήνεται επαρκής ενυδάτωση, περιορισμός υπερβολικής κατανάλωσης αλατιού και ισορροπημένη διατροφή προσαρμοσμένη σε περίπτωση ιστορικού νεφρολιθίασης. Σε περιπτώσεις που συνυπάρχει λοίμωξη, η καλή ενυδάτωση υποστηρίζει τη σωστή λειτουργία του ουροποιητικού.

Διάβασε περισσότερα για την Διατροφή στην λιθίαση του ουροποιητικού

 

Επικοινωνήστε τηλεφωνικά ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού στο ιατρείο μας στην Αθήνα. Ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Κωνσταντίνος Πικραμένος και ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Διονύσιος Πικραμένος βρίσκονται στη διάθεσή σας για περισσότερες πληροφορίες, την απαραίτητη διάγνωση και τον σχεδιασμό του εξατομικευμένου πλάνου θεραπείας.

Σχετικά άρθρα

• Κολικός Νεφρού
• Λιθίαση
• Καρκίνος της Πυέλου και του Ουρητήρα
• Πυελονεφρίτιδα
• Τοποθέτηση Ουρητηρικού Καθετήρα Pigtail

Βιβλιογραφία

Οι παραπάνω πληροφορίες και επιπλέον στοιχεία περιλαμβάνονται στις επιστημονικές πηγές γνώσης που ακολουθούν, στις οποίες μπορείτε να ανατρέξετε:

• Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρίας για ασθενείς (Αγγλικά)
• Οδηγίες της Βρετανικής Ουρολογικής Εταιρίας για ασθενείς (Αγγλικά)
• Κατευθυντήριες Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρίας για Ιατρούς (Αγγλικά)
• Πληροφορίες για ασθενείς και Ιατρούς (Αγγλικά)
• Ελληνική Ουρολογική Εταιρία. Πληροφορίες για ασθενείς (Ελληνικά)
• Ινστιτούτο Μελέτης Ουρολογικών Παθήσεων. Πληροφορίες για ασθενείς (Ελληνικά)