Αίμα στα Ούρα (Αιματουρία)
Εισαγωγή
Το αίμα στα ούρα (αιματουρία) στην γυναίκα, στον άνδρα ή στο παιδί αποτελεί ένα εύρημα το οποίο εύλογα προκαλεί ανησυχία και δεν θα πρέπει να αγνοείται, είτε πρόκειται για μικρή είτε για μεγάλη ποσότητα.
Αιματουρία μπορεί να εμφανίσει ένας άνδρας ή μία γυναίκα νεαρής ηλικίας ενώ μπορεί να εμφανιστεί και σε έναν ηλικιωμένο άνθρωπο, με ή χωρίς πόνο. Το αίμα στα ούρα μπορεί να είναι ορατό με γυμνό μάτι ή να ανιχνεύεται μόνο εργαστηριακά (αίμα στην γενική ούρων), και να πρόκειται για μια πιο αθώα ή πιο σοβαρή κατάσταση που συνδέεται με κάποια πάθηση του ουροποιητικού συστήματος.
Η σωστή αξιολόγηση της αιματουρίας, είτε συμβεί μία φορά είτε είναι χρόνια, είναι καθοριστικής σημασίας για την έγκαιρη διάγνωση και τον σχεδιασμό της κατάλληλης αντιμετώπισης.
Τι Είναι η Αιματουρία
Αιματουρία ονομάζεται η κατάσταση όπου παρατηρούνται ίχνη αίματος ή πήγματα στα ούρα. Το αίμα μπορεί να είναι κόκκινο, ροζ ή μαύρο κάποιες φορές, υποδεικνύοντας κάθε φορά και κάτι διαφορετικό ως προς τις πιθανές αιτίες. Η αιματουρία αποτελεί σύμπτωμα κάποιας πάθησης, αλλά πολλές φορές μπορεί να αναφερθεί ως ασυμπτωματική υπό την έννοια ότι δεν υπάρχουν και επιπλέον συμπτώματα, όπως ο πόνος στη μέση και ο πόνος στην κοιλιά.
Η αιματουρία μπορεί να χαρακτηριστεί ως:
- Μακροσκοπική, όταν ο ασθενής βλέπει τα ούρα κόκκινα κατά την ούρηση
- Μικροσκοπική, όταν το αίμα εντοπίζεται μόνο με το μικροσκόπιο στην εξέταση ούρων
Η αιματουρία μπορεί, επίσης, να είναι:
- Αρχική, δηλαδή αίμα στην αρχή της ούρησης που συνήθως οφείλεται σε παθήσεις της ουρήθρας
- Τελική, δηλαδή αίμα στο τέλος της ούρησης που συνήθως οφείλεται σε παθήσεις του προστάτη
- Ολική, όταν όλα τα ούρα είναι κόκκινα που συνήθως οφείλεται σε παθήσεις των νεφρών του ουρητήρα και της κύστεως
Τέλος εάν η αιματουρία είναι:
- Ανώδυνη, η υποψία κακοήθειας είναι ισχυρή
- Επώδυνη, οφείλεται σε πολλές περιπτώσεις σε λιθίαση ή φλεγμονή
Σε κάθε περίπτωση, το αίμα στα ούρα αποτελεί ένδειξη συναγερμού και απαιτεί πλήρη έλεγχο προκειμένου να αποκλείσουμε ενδεχόμενη κακοήθεια στο ουροποιητικό σύστημα. Πρέπει να επισημανθεί ότι ακόμη και ένα μεμονωμένο περιστατικό εντοπισμού αίματος στα ούρα, χωρίς να παρουσιαστεί ξανά, ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη σοβαρής υποκείμενης νόσου. Για τον λόγο αυτό κρίνεται απαραίτητος ο πλήρης διαγνωστικός έλεγχος.
Αιτίες Αιματουρίας
Αναφορικά με το τι σημαίνει να έχουμε ούρα με αίμα σε έναν άνδρα, μία γυναίκα ή ένα παιδί, υπάρχουν διάφορα αίτια που μπορεί να οδηγήσουν σε αιματουρία -κάποια συχνότερα και άλλα σπανιότερα, όπως τα εξής:
- Υπερτροφία του προστάτη η οποία συνοδεύεται συνήθως από νυκτουρία, συχνοουρία και άλλα δυσουρικά ενοχλήματα
- Λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος όπως κυστίτιδα, με δύσοσμα ούρα, τσούξιμο και συχνουρία
- Πυελονεφρίτιδα όταν έχουμε φλεγμονή στον νεφρό, η οποία συνοδεύεται από οσφυϊκό άλγος και υψηλό πυρετό
- Προστατίτιδα με έντονη δυσουρία και συχνοουρία
- Καρκίνος στον νεφρό, την ουροδόχο κύστη, τον ουρητήρα ή σε άλλο σημείο του ουροποιητικού συστήματος
- Λιθίαση του ουροποιητικού συστήματος (του ουρητήρα, του νεφρού ή της ουροδόχου κύστης)
- Τραύμα του νεφρού έπειτα από αθλήματα ή κάποιο ατύχημα
- Κληρονομικές νόσοι (δρεπανοκυτταρική αναιμία για παράδειγμα), διαταραχές της πήξης, όπως η αιμοφιλία, και νεφρικές παθήσεις
- Σωματική άσκηση που χαρακτηρίζεται από μεγάλη ένταση, ειδικά όπως αυτή που κάνουν οι δρομείς μεγάλων αποστάσεων, η οποία συνδέεται συχνά με αφυδάτωση και αιμόλυση των ερυθρών αιμοσφαιρίων
- Λήψη φαρμακευτικής αγωγής που περιλαμβάνει αντιπηκτικά, κυκλοφωσμαμίδη (αντικαρκινικό) ή και πενικιλίνη
- Επιμόλυνση δείγματος ούρων (π.χ. κατά την έμμηνο ρύση)
- Εγκυμοσύνη
- Ατροφική ουρηθρίτιδα ή κολπίτιδα σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες
- Ενδομητρίωση της ουροδόχου κύστης
- Καλοήθης οικογενής αιματουρία
- Οξεία μεταλοιμώδης σπειραματονεφρίτιδα
- Νεφροπάθεια IgA
- Συγγενείς ανωμαλίες του ουροποιητικού συστήματος
Διάγνωση
Η διάγνωση της αιματουρίας γίνεται με την ανάλυση ούρων (γενική ούρων).
Πιο σημαντικό από τη διάγνωση της αιματουρίας είναι η ανεύρεση του αιτίου της. Αυτό γίνεται με:
- Λήψη ιστορικού: Θα πρέπει να αποκλείσουμε τη λήψη φαρμάκων ή συγκεκριμένων τροφών (όπως παντζάρια)
- Κλινική εξέταση: Συμπεριλαμβάνεται η δακτυλική εξέταση του προστάτη στους άνδρες
- Γενική εξέταση ούρων
- Καλλιέργεια ούρων
- Κυτταρολογικές εξετάσεις ούρων για αναζήτηση κακοήθων κυττάρων
- Κυτταρολογική εξέταση ούρων με αναζήτηση της προέλευσης των ερυθρών: Είναι ειδική κυτταρολογική εξέταση που μπορεί να μας διευκρινίσει αν τα ερυθρά αιμοσφαίρια προέρχονται από βλάβη του νεφρού (νεφρολογική πάθηση) ή βλάβη της αποχετευτικής μοίρας του ουροποιητικού
- Υπερηχογράφημα
- Αξονική τομογραφία με ενδοφλέβιο σκιαγραφικό
- Κυστεοσκόπηση
- Νεφροουρητηροσκόπηση
- Βιοψία νεφρού
Τέλος, υπάρχει ένα ποσοστό έως 20% των ασθενών με μικροσκοπική αιματουρία, όπου δεν ανευρίσκεται κάποιο αίτιο.
Θεραπεία
Για να σταματήσει η αιματουρία, πρέπει να θεραπευτεί το αίτιο που την προκαλεί.
Η αιματουρία που προέρχεται από έντονη σωματική άσκηση δεν απαιτεί κάποια θεραπεία. Στις λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος δίνουμε αντιβιοτική αγωγή, στην υπερτροφία του προστάτη χορηγούμε φάρμακα ή προτείνουμε χειρουργική αφαίρεση και στη λιθίαση πραγματοποιούμε ενδοσκοπική αφαίρεση των λίθων. Στα νεοπλάσματα, η θεραπεία γίνεται ανάλογα με το στάδιο της νόσου. Σε νεφροπάθειες, παθήσεις της πήξεως και άλλες παθήσεις η θεραπεία γίνεται σε συνεργασία με ειδικό παθολόγο και νεφρολόγο.
Οι ασθενείς στους οποίους δεν ανευρίσκεται κάποιο αίτιο πρέπει παρακολουθούνται σε τακτικά χρονικά διαστήματα για τον αποκλεισμό κάποιας κακοήθειας.
Επικοινωνήστε τηλεφωνικά ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού στο ιατρείο μας στην Αθήνα. Ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Κωνσταντίνος Πικραμένος και ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Διονύσιος Πικραμένος βρίσκονται στη διάθεσή σας για περισσότερες πληροφορίες, την απαραίτητη διάγνωση και τον σχεδιασμό του εξατομικευμένου πλάνου θεραπείας.
Σχετικά άρθρα
- Καρκίνος της Ουροδόχου Κύστεως
- Καρκίνος της Νεφρικής Πυέλου και του Ουρητήρα
- Καρκίνος του Νεφρού
- Καρκίνος του Προστάτη
- Λιθίαση
- Ουρολοίμωξη
- Κυστίτιδα
- Πυελονεφρίτιδα
- Προστατίτιδα
- Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη
Βιβλιογραφία
Όλες οι πληροφορίες που παρουσιάστηκαν σε αυτό το κείμενο είναι διαθέσιμες στις παρακάτω επιστημονικές πηγές, όπου μπορείτε να αναζητήσετε και επιπλέον σχετικό υλικό:
- Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρίας για ασθενείς (Αγγλικά)
- Οδηγίες της Βρετανικής Ουρολογικής Εταιρίας για ασθενείς (Αγγλικά)
- Κατευθυντήριες Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρίας για Ιατρούς (Αγγλικά)
- Πληροφορίες για ασθενείς και Ιατρούς (Αγγλικά)
- Ελληνική Ουρολογική Εταιρία. Πληροφορίες για ασθενείς (Ελληνικά)
- Ινστιτούτο Μελέτης Ουρολογικών Παθήσεων. Πληροφορίες για ασθενείς (Ελληνικά)
