Πυελονεφρίτιδα
Εισαγωγή
Η πυελονεφρίτιδα αποτελεί μία σοβαρή λοίμωξη του ανώτερου ουροποιητικού συστήματος που απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση, καθώς ενδέχεται να εξελιχθεί πολύ γρήγορα. Μπορεί να εμφανιστεί σε οξεία ή χρόνια μορφή και παρατηρείται σε γυναίκες και άνδρες, σε ασθενείς με απόφραξη του ουροποιητικού, όπως με λιθίαση, και σε άτομα με επιβαρυντικούς παράγοντες όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, ενώ δεν αποκλείεται να διαγνωστεί και σε παιδιά. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση είναι καθοριστικές για την πλήρη αποκατάσταση.
Τι Είναι η Πυελονεφρίτιδα;
Η πυελονεφρίτιδα είναι η λοίμωξη του νεφρού και της νεφρικής πυέλου. Συνήθως συμβαίνει όταν μια λοίμωξη του κατώτερου ουροποιητικού επεκτείνεται και στο ανώτερο ουροποιητικό (ουρητήρες και νεφρά). Η πυελονεφρίτιδα είναι μία σοβαρή λοίμωξη που μπορεί να προκαλέσει σηψαιμία. Πολλές φορές απαιτεί νοσηλεία για τη χορήγηση υγρών και της κατάλληλης αντιβίωσης. Όπως και οι απλές ουρολοιμώξεις, έτσι και η πυελονεφρίτιδα προσβάλλει πιο συχνά τις γυναίκες από τους άντρες.
Ποια Είναι τα Αίτια Εμφάνισής της;
Tα αίτια εμφάνισης της πυελονεφρίτιδας, στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι τα ίδια μικρόβια που προκαλούν τις απλές ουρολοιμώξεις.
Παράγοντες Κινδύνου
Αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης πυελονεφρίτιδας έχουν οι ασθενείς με:
- Παθήσεις που εμποδίζουν την ομαλή αποχέτευση των ούρων όπως καλοήθης υπερπλασία του προστάτη (ΚΥΠ) ή λιθίαση του ουροποιητικού (πέτρα στο νεφρό ή στον ουρητήρα)
- Σακχαρώδη διαβήτη
- Υδρονέφρωση ή απόφραξη ουροποιητικού
- Καθετήρα κύστης
Οι γυναίκες, όπως προαναφέραμε, έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης πυελονεφρίτιδας εξαιτίας των συχνών ουρολοιμώξεων, ενώ παράγοντα κινδύνου αποτελεί και η κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση στα μικρά παιδιά.
Ποια Συμπτώματα Παρουσιάζει;
Η πυελονεφρίτιδα μπορεί να ξεκινήσει με συμπτώματα απλής ουρολοίμωξης, όπως:
- Συχνουρία
- Δυσουρία
- Αιματουρία
Με τη μόλυνση να εξαπλώνεται στο νεφρό, η κατάσταση γίνεται πιο σοβαρή και παρουσιάζονται επιπλέον συμπτώματα, όπως:
- Πόνος στη νεφρική χώρα
- Πυρετός συχνά με ρίγος
- Αδυναμία, καταβολή
- Ναυτία και έμετος
- Σύγχυση ειδικά σε ηλικιωμένα άτομα
Η πυελονεφρίτιδα αποτελεί μια κατάσταση η οποία συνοδεύεται σχεδόν πάντα από συμπτώματα. Είναι εξαιρετικά σπάνιο να έχουμε πυελονεφρίτιδα χωρίς συμπτώματα.
Διάγνωση
Η διάγνωση της πυελονεφρίτιδας γίνεται με τη βοήθεια του ιστορικού, της κλινικής εξέτασης και της αξιολόγησης της γενικής κατάστασης του ασθενούς.
Στη συνέχεια, πρέπει να γίνουν κάποιες εργαστηριακές εξετάσεις, όπως:
- Γενική και καλλιέργεια ούρων
- Εξετάσεις αίματος
- Καλλιέργεια αίματος
- Υπερηχογράφημα (υπέρηχος)
- Αξονική τομογραφία
Θεραπεία Πυελονεφρίτιδας
Η πυελονεφρίτιδα είναι μία σοβαρή λοίμωξη και για τη θεραπεία της χρειάζεται να χορηγηθούν πάντα αντιβιοτικά, τουλάχιστον για 2 εβδομάδες. Ανάλογα με τη γενική κατάσταση του ασθενούς μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία για ενδοφλέβια χορήγηση αντιβιοτικών.
Σε περίπτωση όπου υπάρχει υδρονέφρωση και απόφραξη του νεφρού, τότε πρέπει να γίνει άμεση παρέμβαση για τοποθέτηση αυτοσυγκρατούμενου ουρητηρικού καθετήρα Pigtail ή νεφροστομίας. Σε ασθενείς που η απόφραξη προέρχεται από τον προστάτη, απαιτείται η τοποθέτηση καθετήρα ουροδόχου κύστης. Έτσι, αποκαθιστούμε τη ροή των ούρων, χωρίς να επεμβαίνουμε στο αίτιο της απόφραξης. Όταν η φλεγμονή υποχωρήσει, τότε μπορούμε να προχωρήσουμε σε επέμβαση, με σκοπό την αντιμετώπιση της αιτίας της απόφραξης.
Παρακολούθηση
Η σωστή παρακολούθηση μετά τη διάγνωση της πυελονεφρίτιδας είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί η πλήρης ίαση και η αποφυγή επιπλοκών. Γι’ αυτό, σας συνιστούμε:
- Επανεκτίμηση σε 24-48 ώρες για επιβεβαίωση κλινικής βελτίωσης
- Παρακολούθηση πυρετού και λοιπών συμπτωμάτων
- Επαναληπτική γενική και καλλιέργεια ούρων αν κρίνεται απαραίτητο
- Απεικονιστικό έλεγχο (υπερηχογράφημα ή αξονική) για αποκλεισμό απόφραξης ή επιπλοκών, αν δεν υπάρχει βελτίωση
Πρόληψη
Για την πρόληψη της πυελονεφρίτιδας σας συστήνουμε:
- Άμεση αντιμετώπιση των συμπτωμάτων ουρολοίμωξης
- Επαρκή ενυδάτωση
- Τακτική ούρηση (αποφυγή κατακράτησης ούρων)
- Σωστή ρύθμιση σακχαρώδη διαβήτη
- Ουρολογικό έλεγχο σε περιπτώσεις υποτροπιαζουσών λοιμώξεων
- Αντιμετώπιση λιθίασης ή υπερπλασίας προστάτη όταν υπάρχει απόφραξη
Διατροφή
Η διατροφή παίζει υποστηρικτικό ρόλο στην πρόληψη της πυελονεφρίτιδας και την ανάρρωση των ασθενών. Στις βασικές οδηγίες περιλαμβάνονται τα εξής:
- Αυξημένη πρόσληψη υγρών (2–2,5 λίτρα ημερησίως εφόσον δεν υπάρχει αντένδειξη)
- Περιορισμός υπερβολικής κατανάλωσης αλατιού
- Αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ
Σε περίπτωση σακχάρου, προσαρμόζουμε τη διατροφή κατάλληλα για τη σωστή ρύθμισή του, όπως και σε περιπτώσεις λιθίασης. Στην οξεία μορφή της, με ναυτία ή έμετο, προτείνονται ελαφριές και εύπεπτες τροφές και ποτά.
Συχνές Ερωτήσεις
Ποια είναι τα είδη της πυελονεφρίτιδας;
Η πυελονεφρίτιδα διακρίνεται σε οξεία και χρόνια μορφή.
Η οξεία πυελονεφρίτιδα εμφανίζεται αιφνίδια, με έντονα συμπτώματα όπως πυρετό, πόνο στη νεφρική χώρα και καταβολή και απαιτεί άμεση αντιβιοτική θεραπεία.
Η χρόνια πυελονεφρίτιδα είναι πιο σπάνια και, συνήθως, σχετίζεται με επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ή μακροχρόνια απόφραξη του ουροποιητικού, οδηγώντας σταδιακά σε μόνιμη νεφρική βλάβη.
Πώς κολλάει η πυελονεφρίτιδα;
Η πυελονεφρίτιδα δεν αποτελεί μια λοίμωξη που κολλάει. Προκαλείται όταν μικρόβια από την ουροδόχο κύστη (ουρολοίμωξη) ανέβουν μέσω των ουρητήρων στον νεφρό. Σπανιότερα, μπορεί να μεταδοθεί μέσω του αίματος από άλλη εστία λοίμωξης.
Ποιες πιθανές επιπλοκές προκαλεί η πυελονεφρίτιδα;
Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της πυελονεφρίτιδας μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο επιπλοκών. Ωστόσο, εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να προκαλέσει:
- Σηψαιμία
- Απόστημα νεφρού
- Μόνιμη νεφρική βλάβη
- Υδρονέφρωση λόγω απόφραξης
Επικοινωνήστε τηλεφωνικά ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού στο ιατρείο μας στην Αθήνα. Ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Κωνσταντίνος Πικραμένος και ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Διονύσιος Πικραμένος βρίσκονται στη διάθεσή σας για περισσότερες πληροφορίες, την απαραίτητη διάγνωση και τον σχεδιασμό του εξατομικευμένου πλάνου θεραπείας.
Σχετικά άρθρα
- Ουρολοίμωξη
- Κυστίτιδα
- Προστατίτιδα
- Υδρονέφρωση
- Κολικός του Νεφρού
- Τοποθέτηση Ουρητηρικού Καθετήρα Pigtail Stent
Βιβλιογραφία
Όλες οι πληροφορίες του παρόντος άρθρου έχουν αντληθεί από τις παρακάτω επιστημονικές γνώσης, στις οποίες μπορείτε να βρείτε και επιπλέον πληροφορίες:
- Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρίας για ασθενείς (Αγγλικά)
- Οδηγίες της Βρετανικής Ουρολογικής Εταιρίας για ασθενείς (Αγγλικά)
- Κατευθυντήριες Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρίας για Ιατρούς (Αγγλικά)
- Πληροφορίες για ασθενείς και Ιατρούς (Αγγλικά)
- Ελληνική Ουρολογική Εταιρία. Πληροφορίες για ασθενείς (Ελληνικά)
- Ινστιτούτο Μελέτης Ουρολογικών Παθήσεων. Πληροφορίες για ασθενείς (Ελληνικά)
